Zagrzeb oswojony Szczęśliwy, kto może powiedzieć, że w jakimś miejscu czuje się „u siebie”. Po dwakroć szczęśliwy ten, który może tak powiedzieć o kilku miejscach. Dla mnie miastem, w którym czuję się jak w domu, jest stolica Chorwacji.
Zagrzeb jest chorwackim centrum nie tylko gospodarczym, ale również turystycznym i mimo, że położone jest nieco na uboczu głównych szlaków, zdecydowanie warte jest odwiedzenia. Miasto to, ze swoją prawie tysiącletnią tradycją, licznymi muzeami, parkami, instytucjami historyczno – kulturalnymi i ze swoją ciekawą przeszłością potrafi przyciągnąć i zainteresować. Swym europejskim smakiem i przypomina inne miasta "starego kontynentu", które przez dłuższy czas były pod panowaniem Habsburgów. Nie należy się jednak sugerować z powyższego, ze jest to miasto żyjące przeszłością. W żadnym wypadku! Zagrzeb pielęgnuje swoją wielowiekową tożsamość i tradycję, ale jest miastem jak najbardziej nowoczesnym i patrzącym w przyszłość.
Stolica Chorwacji powiązana jest licznymi węzłami komunikacyjnymi z resztą Europy. Polacy, tak jak i inni Europejczycy, mogą wybrać się do niej samochodem, rejsowym autobusem, wsiąść w pociąg czy polecieć samolotem – wszystko według uznania, no i zasobności kieszeni. Miasto posiada również dogodne połączenia (kolejowe i autobusowe) ze wszystkimi ważniejszymi chorwackimi miastami, np. z Pulą, Osijekiem czy Splitem.
Odnowiony dworzec kolejowy przy Trgu Kralja Tomislava stanowi punkt, w którym stare miasto łączy się z nowym. Pothodnik, podziemne przejście pod dworcem, między „starym” i „nowym” Zagrzebiem, to ciąg barów szybkiej obsługi, z kanapkami, burkiem i pizzą w porcjach, kilka kafejek i samoobsługowy sklep Konzum. Jeśli myślicie o jakimś winie czy bombonierce jako prezencie z Zagrzebia, to naprzeciwko Konzuma znajduje się firmowy sklep Kras z takimi słodkimi pamiątkami. Pothodnik łączy się z podziemnym centrum handlowym Importanne (butiki, sklepy z upominkami). Ruchomymi schodami wyjeżdża się na Trg kralja Tomislava. Stąd też najłatwiej wybrać się na zwiedzanie zabytkowej części Zagrzebia.
Historyczna część miasta, Gornji grad i Kaptol, to jedyna w swoim rodzaju urbanistyczna całość, a równocześnie główny cel wszelkich turystycznych wycieczek. Zwiedzanie zacząć można od Trgu bana Josipa Jelacića, „serca Zagrzebia”, jak mówią o nim mieszkańcy, dla których jest on głównym miejscem spotkań.
Inną możliwością jest wjechanie zabytkową kolejką linową uspinjacom z 1888 roku, z pobliskiej ulicy Tomićevej wprost na Strosmayerovo šetalište – deptak spacerowy imienia biskupa Strossmayera, z którego rozciąga się panorama Zagrzebia. Jest tam pomnik – ławeczka z siedzącym na niej wybitnym poetą Antunem Gustavem Matošem, który za życia uwielbiał patrzeć stamtąd na miasto, a z pobliskiej Kuli Lotršćak codziennie w południe słychać wystrzał z armaty. Stamtąd już tylko rzut beretem do Trgu sv Marka, gdzie zobaczyć można kościół pod wezwaniem tegoż świętego, z charakterystyczną mozaiką na dachu. Na placu tym siedzibę ma chorwacki parlament – sabor. Niedaleko znajduje się słynna brama, Kamenita vrata, z cudowną figurką Marii Panny, patronki Zagrzebia.
Stara część miasta obfituje w historyczne budynki, kościoły i kaplice (zwłaszcza Kaptol, będący niegdyś siedzibą biskupstwa i „miastem” kościelnym), jak również niezliczone kafejki i restauracje. Polecić można chociażby Nokturno (ul. Skalinska 4), w której podają bardzo dobre włoskie jedzenie, w dodatku całkiem tanio. Specjałów kuchni chorwackiej spróbować można natomiast w restauracji Kaptol (Kršnjavoga 1). Przy Trgu bana Jelacića (Ilica 8) znajduje się Vincek – sławna cukiernia, słynąca z wyśmienitych lodów (naprawdę ogromne porcje). Często przed wejściem jest kolejka, uważam jednak, że warto postać kilka minut dla takiego smakołyku. Kawy można się napić (a nawet należy) w jednej z licznych kafejek pod parasolkami na Cvjetnom Trgu.
Mówiąc o starej części miasta nie sposób pominąć malowniczego targowiska Dolac, którego charakterystyczne licitarskie parasolki są jednym ze znaków „firmowych” miasta. Na Dolacu oprócz świeżych warzyw i owoców, suszonej lawendy i olejków można dostać także wyroby rękodzielnicze i różnego rodzaju pamiątki (na przykład licitarskie serca). Warto zastanowić się nad kupnem wyrobów z drewna, ciekawe są też chorwackie lalki i tkaniny.
W pobliżu, na ulicy Radićevej 9/11 (wejście w podwórko) znajdują się dwa fantastyczne sklepy, które zainteresują każdą prawdziwą kobietę. Illegalle i La Rocka oferują kolczyki w cenie od 2 do 150 kn za sztukę. Fantastyczny wybór, wzory i kolorystyka mogą przyprawić o ból głowy. Oprócz kolczyków kupić można również korale, paski, bransoletki, pierścionki.
Gdy ma się do dyspozycji kilka dni i jako takie rozeznanie w topografii miasta (świetne mapy można dostać w informacji turystycznej na rogu Trgu bana Jelacića i ulicy Petrinjskiej), warto wypuścić się poza zabytkowe centrum.
Zagrzeb jest doprawdy bogatą mieszanką cywilizacyjnego i kulturowego dziedzictwa. W Muzeum Archeologicznym (Trg Nikole Šubića Zrinskog 19) można przekonać się o ciągłości historycznej okolicy od czasów epoki kamiennej. Stała ekspozycja składa się z trzech części - zbiorów zabytków sztuki egipskiej (III piętro), wśród których jest najdłuższy na świecie napis w języku etruskim, zbiorów numizmatycznych (parter) oraz umiejscowionej na drugim piętrze stałej ekspozycji dotyczącej antycznej i średniowiecznej historii miasta i okolicy. Nie można przegapić możliwości przyjrzenia się oryginałowi Vucedolske golubice (naczynie kultowe w kształcie ptaka, datowane na 3 tysiąclecie przed Chrystusem) Oprócz stałych punktów, w muzeum odbywają się również wystawy czasowe, o których dowiedzieć się można ze strony muzeum Warto zapamiętać przy tym, że zagrzebskie muzea są w poniedziałki nieczynne.
www.amz.hr
Muzeum Etnograficzne (Mažuranićev trg 14) posiada bogate zbiory strojów ludowych z obszaru całej Chorwacji. Ciekawa jest również ekspozycja poświęcona instrumentom muzycznym oraz bogate zbiory dotyczące ludowej kultury Etiopii, Ameryki Południowej, Chin i wysp pacyficznych. Więcej szczegółów można znaleźć na stronie
www.etnografski-muzej.hr
Pozycją obowiązkową jest również Muzeum Mimara (Roosveltov trg 5) - jedna z najciekawszych w Europie kolekcji sztuki pochodząca z prywatnych zbiorów Wiltrud i Ante Topića Mimary, podarowanych Zagrzebiowi. Wystawa zawiera obrazy malarstwa hiszpańskiego, włoskiego i holenderskiego oraz ceramikę i sztukę orientalną. Z ogółem 3700 dzieł sztuki w stałej ekspozycji jest ponad 1500.
www.mimara.hr
W pobliżu, na Trgu maršala Tita 15, znajduje się charakterystyczny, wzorowany na paryskiej oparze budynek Chorwackiego Teatru Narodowego. Należy liczyć się z tym, że jak większość palcówek tego typu, teatr może mieć przerwę w czasie wakacji. Aktualny repertuar do sprawdzenia jest na stronie
www.hnk.hr
Obok Narodnogo kazališta można podziwiać fontannę Zdenac života wykonaną przez słynnego Ivana Meštrovicia, a w pobliskiej Kazališnej Kavanie (mieszkańcy Zagrzebia mówią na nią Kavkaz) można niekiedy spotkać znanych aktorów, pisarzy czy innych przedstawicieli artystycznej śmietanki. Innego rodzaju wycieczką jest wizyta na Mirogoju – olbrzymiej nekropolii leżącej w górę od Kaptolu. To przepiękny park pełen starych pomników i tablic pamiątkowych. Na Mirogoju spoczywają zarówno „zwykli” mieszkańcy Zagrzebia jak i wybitni pisarze, politycy czy inne osobistości chorwackiego życia publicznego na przestrzeni kilku setek lat. Nie sposób jest ogarnąć tego wszystkiego przy jednej wizycie, można jednak przynajmniej przejść całe otaczające cmentarz arkady i poszukać przywódców chorwackiego odrodzenia narodowego z XIX wieku, czy obejrzeć okazały nagrobek w hołdzie dla poprzedniego prezydenta państwa, Franjo Tudmana.
Na północ od miasta leżą góry Medvednica, mające status parku krajobrazowego. Na szczyt Sljeme (1058 m n.p.m.) można wjechać kolejką linową. W zależności od pory roku i pogody, skorzystać można z tras rowerowych lub stoków narciarskich. Szczególną atrakcją jest Medvedgrad, średniowieczna twierdza z XIII wieku, odnowiona kilka lat temu.
Co jeszcze warto odwiedzić? Jeśli nie jesteśmy czysto przypadkowymi turystami, ale na przykład studentami języka chorwackiego, Nacionalna i Sveucilišna Knjižnica (biblioteka narodowa) jest pozycją obowiązkową. Nowoczesny, przestronny budynek mieści się przy ulicy Hrvatske bratske zajednice 4. Od jakiegoś czasu, poza koniecznością wykupienia drogiej karty bibliotecznej na cały rok, można – w zależności od potrzeb – wykupić „tygodniówkę” lub „dwutygodniówkę” w przystępnej cenie (od 15 kn). Katalog biblioteczny znajduje się na parterze,
czytelnia to poziomy 3 i 4, na piątym piętrze mamy bistro i kawiarnię.
A gdzie się odprężyć, po dniu w bibliotece? Pivnica Medvjedgrad to pub i restauracja, miejsce stylowe, z klimatem, na który składają się masywne stoły i ławy (pub) i ciężkie stylowe meble (część restauracyjna). Ceny, jak na centrum Zagrzebia i „tradycje” Pivnicy nie są najgorsze, kuchnia oferuje potrawy regionalne. Godne polecenia jest piwo własnego wyrobu, w czterech rodzajach. W lokalu jest przyjemnie chłodno, co jest nie bez znaczenia w typowy „letni dzień w dużym mieście”. Bywają tu biznesmeni, studenci – turystów jest dość mało, gdyż wkoło pełno urzędów, ministerstw i akademików, a od turystycznego centrum jest relatywnie daleko (przynajmniej na piechotę). Z drugiej strony, można to uznać za kolejny plus tej jakże przyjemnej knajpki – najstarszego pubu z Zagrzebiu.
Niestety, jako że każdorazowo nocuję u rodziców mojej przyjaciółki, nie mam doświadczeń dotyczących noclegów. Dla tych jednak, którzy nie mają tego szczęścia i nie posiadają w znajomych w okolicach Zagrzebia, kilka namiarów. Po pierwsze, jeśli jest się szczęśliwym posiadaczem wypchanego portfela, polecić można hotele – na przykład słynny Dubrovnik (Gajeva 1, www.ht.hr/hotel-dubrovnik), czy Sheraton (Kneza Borne 2, www.sheraton.com/zagreb). Tańszych hoteli z mniejszą ilością gwiazdek, moteli i pensjonatów również jest kilka, są też trzy schroniska młodzieżowe: Omladinski hostel, (Petrinjska 77, +385 1 48-41-261), Studentski hostel, (Trg bana Jelacića 1, +385 1 48-35-865), oraz Youth Hostel Ravnice,( Ravnice 38d, +385 1 23-32-325).
Natalia Wyszogrodzka
artykuł obecny w serwisie PK od 15.06.2005
Ogólne i szczegółowe informacje można również uzyskać na stronach internetowych:
www.travelplanet.pl
www.adriatica.net/croatia
www.zagreb.hr
www.hr/wwwhr/tour/places/zagreb/
www.zagreb-touristinfo.hr Pokaż ten tekst swoim znajomym na Facebooku
- - - - - -
